Zasady gry w hokeja na lodzie: kompletny przewodnik

Hokej na lodzie ma swoją specyfikę — trzy tercje zamiast dwóch połów, linia spalonych działająca inaczej niż w piłce nożnej, a system kar wpływający na przebieg meczu bardziej niż w większości innych dyscyplin drużynowych. Ten przewodnik tłumaczy podstawowe zasady, z których korzystają zarówno NHL, jak i reprezentacje grające pod egidą IIHF — oraz najważniejsze różnice między nimi.

Boisko i drużyny

Mecz rozgrywają dwie drużyny po sześciu zawodników na lodzie: bramkarz, dwóch obrońców i trzech napastników. Lodowisko NHL ma 200 na 85 stóp (ok. 61 na 26 metrów), natomiast międzynarodowe lodowisko IIHF jest szersze — 60 na 30 metrów. Ta różnica ok. 4 metrów szerokości realnie zmienia charakter gry: na szerszym lodzie jest więcej miejsca na rozegranie akcji, na węższym — więcej gry przy bandzie i kontaktu fizycznego.

Tercje i czas gry

Mecz trwa 3 tercje po 20 minut czasu efektywnego (zegar zatrzymuje się przy każdej przerwie w grze), z przerwami między nimi. Wygrywa drużyna, która strzeli więcej goli po trzech tercjach — a jeśli jest remis, o zwycięzcy decyduje dogrywka (patrz niżej).

Spalone (offside)

Zawodnik atakujący nie może wjechać do strefy ataku przed krążkiem — jest na pozycji spalonej, jeśli obie łyżwy przekroczą niebieską linię strefy ataku, zanim krążek w pełni ją przekroczy. Sędzia liniowy przerywa wtedy grę, a wznowienie następuje wrzutem sędziowskim (tzw. buly) w strefie neutralnej.

Wbicie (icing)

Do wbicia dochodzi, gdy drużyna broniąca się wystrzeli krążek przez całe lodowisko, od swojej połowy za linię bramkową rywala, bez dotknięcia go po drodze przez żadnego zawodnika. Zarówno NHL, jak i IIHF stosują tzw. hybrydowe wbicie: sędzia liniowy ocenia, który zawodnik — atakujący czy broniący — dotarłby do krążka pierwszy. Jeśli byłby to obrońca, ogłaszane jest wbicie, wznowienie następuje wrzutem sędziowskim w strefie obronnej drużyny winnej, a ta nie może w tym momencie zmienić składu na ławce.

Kary

Naruszenia przepisów (np. hakanie, potykanie, zbyt agresywny kontakt) karane są usunięciem zawodnika z lodu na czas kary, co daje przeciwnikowi przewagę liczebną — tzw. grę w przewadze (power play):

• kara mniejsza — 2 minuty,
• kara większa — 5 minut (zwykle za poważniejsze, kontaktowe przewinienia),
• kara za niesportowe zachowanie / gra do końca meczu — dodatkowe konsekwencje w zależności od wagi przewinienia.

Jeśli drużyna w przewadze straci krążek i traci gola, karany zawodnik może (w zależności od rodzaju kary) wrócić na lód wcześniej.

Dogrywka — różnice między NHL a IIHF

Zasady dogrywki różnią się w zależności od rangi rozgrywek:

• Sezon zasadniczy NHL — 5 minut dogrywki 3 na 3, a jeśli krążek dalej nie wpadnie do siatki, o zwycięstwie decydują serie rzutów karnych (shootout).
• Play-off NHL — bez limitu czasowego i bez rzutów karnych: drużyny grają pełnymi składami (5 na 5) aż do momentu, gdy ktoś strzeli gola (sudden death). Więcej o samym formacie rozgrywek piszemy w przewodniku po play-off NHL.
• Turnieje IIHF — w fazie grupowej zwykle 5 minut gry 3 na 3 i seria rzutów karnych; w fazie pucharowej dogrywka bywa dłuższa (do 10 minut 3 na 3), a w meczu o złoty medal głównych imprez stosuje się dogrywki bez limitu czasu, do pierwszego gola.

Dlaczego to ważne dla kibica

Znajomość tych podstaw — zwłaszcza spalonego, wbicia i różnic w karach — pozwala śledzić mecz bez zgadywania, dlaczego sędzia przerwał grę albo dlaczego drużyna nagle gra w przewadze. W kolejnych materiałach na HokejNews.pl odwołujemy się do tych pojęć na bieżąco, opisując konkretne sytuacje meczowe.